0.416
IF
15
MNiSW
137.55
ICV
PRACA ORYGINALNA
 
CC BY-NC 3.0 Polska
 
 

Doświadczanie mobbingu i wrogich zachowań w miejscu pracy a występowanie objawów wypalenia zawodowego u nauczycieli

Marcin Drabek 1,  
 
1
Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera / Nofer Institute of Occupational Medicine, Łódź, Polska (Zakład Psychologii Pracy / Department of Occupational Psychology)
2
Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera / Nofer Institute of Occupational Medicine, Łódź, Polska (Krajowe Centrum Promocji Zdrowia w Miejscu Pracy / National Centre For Workplace Health Promotion)
Med Pr 2014;65(4):535–542
SŁOWA KLUCZOWE:
DZIEDZINY:
STRESZCZENIE ARTYKUŁU:
Wstęp: Celem badań prezentowanych w artykule było określenie zależności między doświadczaniem mobbingu i wrogich zachowań a występowaniem objawów wypalenia zawodowego u nauczycieli. Materiał i metody: W badaniu zastosowano metodę wywiadu kwestionariuszowego w losowej ogólnopolskiej próbie 1214 nauczycieli. Częstość występowania mobbingu i wrogich zachowań w środowisku pracy była oceniana na podstawie Kwestionariusza MDM („Mobbing, dręczenie, molestowanie”) autorstwa Mościckiej, Drabka i Merecz, opracowanego w Zakładzie Psychologii Pracy Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi. Do pomiaru wypalenia zawodowego zastosowano Kwestionariusz Wypalenia Zawodowego – Wersja Ogólna (Maslach Burnout Inventory – General Survey – MBI-GS). Wyniki: W badanej grupie 63% nauczycieli doświadczyło niewłaściwego traktowania w miejscu pracy. W przypadku 7% badanych zachowania te zdarzały się tak często i trwały na tyle długo, że spełniały kryteria diagnostyczne mobbingu. U respondentów, którzy doświadczyli wrogich zachowań i mobbingu, istotnie częściej występowały objawy wypalenia zawodowego. Częściej deklarowali oni występowanie objawów wyczerpania emocjonalnego i ich większą intensywność, przyjmowanie postawy charakteryzującej się cynizmem oraz niższe poczucie własnych osiągnięć i skuteczności zawodowej. Wnioski: Wyniki prezentowanych badań wskazują na znaczący odsetek nauczycieli, którzy doświadczają mobbingu i wrogich zachowań w pracy. Prawie co 10. badany nauczyciel doświadczył w trakcie kariery zawodowej mobbingu, a ponad połowa doświadczyła wrogich, uderzających w godność, poniżających i nieetycznych zachowań ze strony kolegów lub przełożonych. Doświadczanie takich zachowań wiązało się z występowaniem objawów wypalenia zawodowego – częściej u nauczycieli, którzy doświadczyli niewłaściwego traktowania w pracy. Wyniki te wskazują na zasadność podejmowania działań prewencyjnych zmierzających do dbałości o dobre relacje interpersonalne w placówkach oświatowych, wzmacniania kompetencji nauczycieli w zakresie umiejętności radzenia sobie z trudnymi sytuacjami międzyludzkimi oraz wprowadzania procedur zabezpieczających przed występowaniem mobbingu i wrogich zachowań. Med. Pr. 2014;65(4):535–542
AUTOR DO KORESPONDENCJI:
Agnieszka Mościcka-Teske   
Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera, Zakład Psychologii Pracy, Łódź, Polska, Polska
eISSN:2353-1339
ISSN:0465-5893