PRACA ORYGINALNA
Opracowanie i walidacja metodyki wysokosprawnej chromatografii cieczowej do ilościowego oznaczania 1,1’-azodi(formamidu) w powietrzu na stanowiskach pracy
Więcej
Ukryj
1
Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa, Polska (Zakład Zagrożeń Chemicznych, Pyłowych i Biologicznych)
Data publikacji online: 15-04-2026
Autor do korespondencji
Joanna Kowalska
Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Zagrożeń Chemicznych, Pyłowych i Biologicznych, ul. Czerniakowska 16, 00-701 Warszawa
INFORMACJE KLUCZOWE
- Wskazane jest przeprowadzenie szacowania narażenia inhalacyjnego pracowników na 1,1’-azodi(formamid) (azodicarbonamide – ADCA).
- Izotiocyjanian 1-naftylu jest odpowiednim odczynnikiem derywatyzującym do oznaczania ADCA.
- Opracowano nową metodę oznaczania frakcji wdychalnej ADCA w powietrzu.
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Wstęp: Narażenie zawodowe na 1,1’-azodi(formamid) (azodicarbonamide – ADCA) może wystąpić poprzez układ oddechowy lub skórę w miejscach pracy, np. przy produkcji tworzyw sztucznych i gumy, gdzie stosuje się go jako środek spieniający lub zwiększający porowatość. Ze względu na działanie uczulające na drogi oddechowe dla ADCA ustalono wartość dopuszczalną stężenia w powietrzu na stanowiskach pracy. Artykuł przedstawia metodę oznaczania tej substancji w powietrzu. Materiał i metody: Metoda oznaczania składa się z następujących etapów: z przepuszczenia powietrza zawierającego ADCA przez filtr z włókna szklanego, ekstrakcji substancji zaadsorbowanej na filtrze acetonitrylem, dodania izotiocyjanianu 1-naftylu i analizie uzyskanej pochodnej przy użyciu chromatografii cieczowej. Badania wykonano z wykorzystaniem chromatografu Agilent Technologies serii 1200 z detektorem diodowym przy długości fali analitycznej 220 nm i z kolumną Ultra C18 o długości 25 cm i średnicy 4,6 mm. Wyniki: Metoda jest liniowa (r = 0,9998) w zakresie stężeń 0,08–1,6 μg/ml. Taki zakres przy pobraniu próbki powietrza o objętości 360 l pozwala oznaczyć 0,002–0,04 mg ADCA w metrze sześciennym powietrza. Granica wykrywalności instrumentu pomiarowego wyniosła 0,03 ng/ml, a granica oznaczalności – 0,10 ng/ml. Wnioski: Uzyskane wartości rozszerzonej niepewności pomiarów spełniają wymagania normy europejskiej PN-EN 482. Potwierdzono przydatność metody do oszacowania narażenia inhalacyjnego pracowników na ADCA. Med Pr Work Health Saf. 2026;77(2)