PRACA ORYGINALNA
Zdolność do pracy osób aktywnych zawodowo zagrożonych ubóstwem emerytalnym
Więcej
Ukryj
1
Uniwersytet Łódzki, Łódź (Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Statystyki Ekonomicznej i Społecznej)
2
Uniwersytet Łódzki, Łódź (Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Katedra Pracy i Polityki Społecznej)
Data publikacji online: 09-11-2026
Autor do korespondencji
Justyna Wiktorowicz
Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny,
Katedra Statystyki Ekonomicznej i Społecznej, ul. Rewolucji 1905 r. 41, 90-214 Łódź
INFORMACJE KLUCZOWE
- Rośnie ryzyko niskich świadczeń i ubóstwa wśród emerytów w Polsce.
- Badano aktywne zawodowo osoby zagrożone ubóstwem emerytalnym (N = 704) w Polsce.
- Zdolność do pracy mierzona za pomocą Work Ability Index (WAI) jest w tej grupie umiarkowana.
- Zdolność do pracy mierzona WAI u osób o stażu ubezpieczeniowym bliskim 20–25 lat może sprzyjać osiągnięciu wymaganego stażu ubezpieczeniowego.
- Niska zdolność do pracy wiąże się z mniejszą skłonnością do dalszej pracy zawodowej.
- Kluczowe znaczenie ma wsparcie zdrowia i aktywności zawodowej.
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Wstęp: Starzenie się ludności prowadzi do zmniejszania zasobów pracy. Charakterystycznym dla polskiego systemu emerytalnego zjawiskiem, a zarazem rzadko spotykanym w skali międzynarodowej, jest rosnąca liczba osób uzyskujących emeryturę pomimo bardzo krótkiego okresu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Skutkuje to wzrostem liczby osób pobierających niskie świadczenia emerytalne oraz zwiększeniem ryzyka ubóstwa wśród emerytów. Jednym ze sposobów ograniczania tego zjawiska jest wydłużanie aktywności zawodowej, co wymaga jednak odpowiedniego dostosowania warunków pracy do możliwości starszych pracowników. W tym kontekście kluczowe znaczenie ma zdolność do pracy. Celem niniejszego badania była ocena zdolności do pracy osób aktywnych zawodowo zagrożonych ubóstwem emerytalnym, ze szczególnym uwzględnieniem ich możliwości kontynuowania aktywności zawodowej. Materiał i metody: Zdolność do pracy mierzona była za pomocą wskaźnika zdolności do pracy (Work Ability Index – WAI). Dane pochodzą z ogólnopolskiego badania techniką computer-assisted personal interviewing zrealizowanego wśród osób w wieku okołoemerytalnym, zagrożonych ubóstwem emerytalnym, przy czym w pracy rozważania ograniczono do aktywnych zawodowo (N = 704). Analizy statystyczne przeprowadzono z wykorzystaniem statystyk deskryptywnych, jedno- i dwuczynnikowej analizy wariancji, testu t dla prób niezależnych i testu niezależności χ2. Wyniki: Badania pokazują, że średnia wartość WAI wśród osób zagrożonych ubóstwem emerytalnym wynosi 33,6 pkt, a dla połowy badanych nie przekracza 35 pkt. Oznacza to, że zdolność do pracy w tej grupie jest na umiarkowanym poziomie. Dobrą zdolność do pracy deklaruje nieco mniej niż co trzecia osoba, natomiast jej doskonały poziom właściwie nie występuje. Wskaźnik ten jest istotnie powiązany zarówno z rodzajem obciążenia pracą, jak i ze skłonnością do kontynuowania aktywności zawodowej i możliwością osiągnięcia wymaganego stażu składkowego. Najniższe wartości WAI obserwuje się wśród osób wykonujących pracę fizyczną i jednocześnie nieplanujących pracy po osiągnięciu
wieku emerytalnego. Wnioski: Ograniczona zdolność do pracy osób zagrożonych ubóstwem emerytalnym może stanowić istotną barierę zarówno dla kontynuowania aktywności zawodowej, jak i osiągnięcia wymaganego okresu składkowego, szczególnie w przypadku osób najbardziej oddalonych od spełnienia tego warunku. Istotne znaczenie mają zatem działania z zakresu zarządzania wiekiem, zwłaszcza ukierunkowane na poprawę ergonomii stanowiska pracy oraz wsparcie zdrowia psychicznego. Med Pr Work Health Saf. 2026;77(5)