Wstęp: Artykuł jest raportem dotyczącym celowego użycia szkodliwych czynników biologicznych w zakładach pracy w Polsce przygotowanym na podstawie analizy danych zgromadzonych w Krajowym Rejestrze Czynników Biologicznych (KRCB) (stan na czerwiec 2025 r.). Materiał i metody: Rejestr jest centralną bazą danych gromadzącą zgłoszenia celowego użycia w procesach pracy czynników biologicznych z grup 2–4 zagrożenia zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki. Wyniki: W KRCB znajduje się 749 zgłoszeń użycia czynników biologicznych: 59,3% w celach diagnostycznych, 32,4% – naukowo-badawczych i 8,1% – przemysłowych. Zgłoszenia przesyłały: laboratoria mikrobiologiczne (N = 438, 58,5%), instytucje naukowo-badawcze (N = 229, 30,6%) i zakłady przemysłowe (N = 82, 11,0%). Ogółem narażonych było 7795 pracowników: 87,6% kobiet i 12,4% mężczyzn. Czynniki z grupy 2 i 3 zagrożenia stosowało, odpowiednio, 97,6% i 15,9% zakładów. Najczęściej celowo używano bakterii Escherichia coli (z wyjątkiem szczepów niepatogennych), na które były narażone 4823 osoby (61,9%), Staphylococcus aureus – 4655 (59,7%) i Pseudomonas aeruginosa – 4188 (53,7%). Do KRCB zgłoszono celowe użycie 9 szkodliwych czynników biologicznych kancerogennych dla ludzi, w tym wirusów [wirus zapalenia wątroby typu B (N = 2015, 25,8%), wirus zapalenia wątroby typu C (N = 1982, 25,4%), ludzki wirus nabytego niedoboru odporności typu 1 (N = 1769, 22,7%), wirus Epsteina-Barr (N = 196, 2,5%), ludzkie wirusy papilloma (N = 60, 0,8%), ludzki wirus herpes typu 8 (N = 16, 0,2%), ludzki wirus limfotropowy komórek T typu 1 (N = 38, 0,5%)], bakterii [Helicobacter pylori (N = 327, 4,2%)] i pasożyta [Schistosoma haematobium (N = 9, 0,1%)]. Wnioski: Celowo używane czynniki biologiczne najczęściej stanowią zagrożenie dla pracowników laboratoriów mikrobiologicznych, ale wyższe ryzyko zdrowotne dotyczy tych zatrudnionych w instytucjach naukowo-badawczych. Med Pr Work Health Saf. 2026;77(1)